Zekeringen
In
verband met audio apparatuur wordt er veel onzin geschreven en verteld over
zekeringen. Ik geef hier commentaar, en ik maak onderscheid tussen:
Zekeringen in de (audio) apparatuur zelf.
Zekeringen van de huisinstallatie.
Zekeringen
in de (audio) apparatuur zelf.
Waar dienen ze voor?
Zekeringen in het apparaat zitten er om te voorkomen dat het apparaat bij een
defect in brand vliegt. Soms zitten ze er in om te voorkomen dat het apparaat
door overbelasting defect raakt. Bij versterkers is dat nog wel eens het geval.
Wat voor types zijn er?
Meestal worden buisvormige zekeringen gebruikt met een diameter van 6mm, maar
vooral in Amerikaanse apparatuur worden ook wel andere, grotere maten gebruikt.
Dit soor zekeringen zijn z.g. smeltveiligheden, als er een te grote stroom
doorheen gaat smelt er een dun draadje en verbreekt de verbinding. Vaak zit er
ook wat zand in het buisje dat voorkomt dat er een vonkboog ontstaat.
Zandgevulde zekeringen zijn ook wat trager, omdat het zand mee opgewarmd moet
worden voordat het draadje kan doorsmelten.
Smeltveiligheden zijn niet herstelbaar, d.w.z. als 'ie defect is moet je een
nieuwe plaatsen.
De zekeringhouders die bereikbaar zijn vanaf de buitenkant van het apparaat zijn meestal de lichtnet zekeringen. Ze zijn van het "schroef" type, je kunt 'm los- en vastdraaien, soms alleen met een schroevendraaier, of van het "insteek" type, samengebouwd met de aansluiting van het afneembare netsnoer. De zekering zit dan in een geisoleerd houdertje. Soms is de zekering alleen bereikbaar als je de stekker er uit neemt.
Zekeringen in het inwendige van een apparaat zitten meestal in een eenvoudige houder, zonder verder isolatie.
Wat kan er mee mis gaan?
Als
er geen defect of overbelasting van het apparaat optreedt blijft een zekering
gewoon heel.
Door corrosie kan er een slecht contact ontstaan in de zekeringhouder of kan de
smeltdraad aangetast worden. Dit kan leiden tot kraak-storingen of tot een
voortijdig doorbranden van de zekering.Zulke effecten treden zleden op voor het
20ste jaar van een apparaat.
Heeft
het effect op de geluidskwaliteit?
Nee. Zekeringen hebben nooit een effect op de geluidskwaliteit. Bij een slecht
contact kunnen er kraak-storingen ontstaan of kan het apparaat
soms-wel-soms-niet werken.
Zekeringen van de huisinstallatie.
Waar
dienen ze voor?
Zekeringen in de huisinstallatie zijn Leiding Beveiligers. Ze moeten voorkomen
dat de leidingen (= draden in de elektrabuizen) te warm worden doordat er
(langdurig) te grote stromen lopen.
Voorbeeld: Als je de wasmachine, de vaatwasser, de magnetron en een friteuze
tegelijk aanzet in de keuken zal de stroom wellicht te veel zijn en spreekt de zekering
aan.
Een huisinstallatie heeft altijd een aantal z.g. eindgroepen. Elke eindgroep
verzorgt de stroom voor enkele vertrekken. Sommige vertrekken worden door
meerdere eindgroepen bediend, zoals meestal de keuken i.v.m. met de grote
verbruikers als ovens, heetwatervoorziening en (vaat)wasmachines en de woonkamer
om niet volledig in het donker te zitten als er iets mis gaat..
Wat voor types zijn er?
We kennen de klassieke "Stoppen" en de moderne "Installatie
Automaten" De laatste zijn vaak gecombineerd met de functie
van Aardlekschakelaar.
De "Stop" heeft als nadeel dat je een nieuwe moet kopen als 'ie defect
is. De "automaat" kun je weer inschakelen als de storing verholpen is.
Wat kan er mee mis gaan?
Bij
de klassieke "stoppen" kan door corrosie een slecht contact ontstaan
in de zekeringhouder of kan de smeltdraad aangetast worden. Dit kan leiden tot
kraak-storingen of tot een voortijdig doorbranden van de zekering. Bij normale
omstandigheden kan dit na 10 .. 20 jaar optreden. Bij vochtige omstandigheden
kan het eerder gebeuren.
Automaten kunnen een mechanisch defect krijgen waardoor ze niet meer
ingeschakeld kunnen worden. De constructie is zodanig dat het extreem
onwaarschijnlijk is dat ze bij een overbelasting niet uitschakelen.
Heeft het effect op de geluidskwaliteit?
Nee. Zekeringen hebben nooit een effect op de geluidskwaliteit. Bij een slecht contact kunnen er hooguit kraak-storingen ontstaan, maar dan zie je ook het licht knipperen
Heeft het zin om audio en/of video apparatuur apparatuur aan te sluiten op een aparte eindgroep?
Nee. Dit heeft geen enkele zin. De voedingscircuits in A/V apparatuur is perfect in staat om evt. storing van andere apparaten te onderdrukken. Bovendien: als er al sprake is van storing door andere apparaten dan komt die storing bijna altijd via andere wegen dan het netsnoer binnen.
Zie ook het lemma over Aardlussen.
Er
worden in Hifi winkels wel eens zekeringen aangeboden, speciaal voor de
"Audio groep"
Dit is een nog grotere onzin dan de aparte "audio eindgroep"