Heeft het zin om bij de aanschaf van HiFi apparatuur luisterproeven te doen?
Waar moet je op letten bij een luisterproef?
Objectiviteit bij luisterproeven
Welke muziek is het meest geschikt voor luisterproeven?
Heeft het zin om bij de aanschaf van HiFi apparatuur luisterproeven te doen?
Voor
luidsprekers en koptelefoons is een luisterproef een absoluut vereiste. De
verscheidenheid aan klank is ook bij duurdere luidprekers nog aanzienlijk. Bij
koptelefoons weegt ook het draaggemak zeer zwaar.
Voor versterkers en andere elektronica heeft een luisterproef weinig zin.
Alle redelijk goede tot extreem dure versterkers klinken eender. Althans, de
verschillen zijn zo klein dat die alleen onder zeer gecontroleerde
omstandigheden hoorbaar zijn. Een demonstratie heeft wel zin om wat gevoel voor
het effect van de knoppen te krijgen. Versterkers, CD-spelers e.d. kies je
n.a.v. de aansluit- en bedienings-mogelijkheden en misschien voor de kleur van
de kast.
Hie moet een opmerking bij over eindversterkers met buizen. Er wordt vaak gerapporteerd dat die anders klinken dan transistor versterkers (Solid State). Dat klopt in een aantal gevallen wel, maar dat komt dan niet om de simpele reden dat er buizen inzitten, maar omdat buizenversterkers vaak een relatief hoge uitgangsimpedantie hebben (geringe dempingsfactor) hetgeen de luidsprekers (en het wisselfilter) anders doet reageren. Dat effect kun je met een transistor versterker ook bereiken als je een serieweerstand in de luidsprekerleiding opneemt.
Waar moet je op letten bij een luisterproef?
Een
luisterproef in een drukke winkel waar verderop ook nog TV's staan te blèren
heeft nagenoeg geen waarde. Kom terug op een rustig moment.
Als het om dure spullen gaat is men meestal wel bereid om je buiten openingstijd
te laten luisteren. Soms kan het ook aan huis, of kun je de apparatuur een paar
dagen ter beschikking krijgen.
Voor het vergelijken van verschillende luidsprekers heeft de winkel meestal een omschakelsysteem waarbij de luidsprekers naar keuze op dezelfde versterker aangesloten worden. Luidsprekers met een wat hoger rendement klinken zodoende luider, waardoor ze beter lijken te klinken dan de andere. Bij gelijke geluidssterkte zouden ze mogelijk slechter kunnen zijn.
Let erop dat de geluidssterkte bij de luisterproef niet hoger is dan wat je je thuis kunt permiteren. Bij een hoog volume lijkt alles beter te klinken en kan het thuis tegenvallen als blijkt dat je je daar dat volume niet kunt permiteren.
Houd er ook rekening mee dat de ruimte in de winkel meestal veel groter is dan je woonkamer. Dit maakt vooral veel uit in de weergave van lage tonen. Een luisterproef thuis is altijd beter dan in de winkel.
Het zou mooi zijn als je de luisterproeven "blind" kunt doen. D.w.z. dat je "cijfers geeft"' voor elke combinatie die je beluistert, zonder te weten welke het is. (en vooral niet weet welk prijskaartje er aan hangt) Ik vrees dat de meeste winkeliers niet bereid zijn om aan zo'n aanpak mee te werken.
Objectiviteit bij luisterproeven.
Niets is zo subjectief als ons gehoor. Als je een muziekfragment voor de tweede keer hoort klinkt het bijna altijd anders. Dat komt omdat je de tweede en volgende keren waarschijnlijk op andere dingen let. Daar is niets mis mee, maar je moet het je wel realiseren als je met luisterproeven bezig bent.
Luisterproeven die een zekere objectiviteit pretenderen -zoals tests die in HiFi-bladen gepubliceerd worden- dienen dan ook altijd "blind" gedaan te worden. Dat wil zeggen dat een panel van luisteraars een reeks van muziekfragmenten te horen krijgt, zonder te weten uit welke apparatuur het komt. Bij ieder muziekfragment noteren ze hun bevindingen op papier. Na de luisterproeven worden de resultaten verzameld en verwerkt in tabellen en gepubliceerd. Helaas gebeurt het bijna nooit op deze manier....
Meestal
gaat het zo:
Redacteur X mag het nieuwste speeltje van de geroemde fabrikant Y proberen (in
z'n eentje) Fabrikant Y is een goed betalende adverteerder. Dus daar kun je
niets slechts over schrijven. Het nieuwe speeltje is dus steevast een
flinke verbetering van de toch al niet mis te verstane spullen die de redakteur
al in huis had. Er wordt ook altijd een onbeduidend minpunt gevonden, want
anders lijkt het artikel niet objectief.
Met een beetje geluk mag redacteur X het nieuwe speeltje prive houden (en
als 'ie het de grond in boort gebeurt dat natuurlijk geen tweede keer).
Hoezo, redactionele onafhankelijkheid? Zo'n artikel is slechts een
verkapte reklame en suggereert objectiviteit die er niet is.
Welke muziek is het meest geschikt voor luisterproeven?
Protocol voor een zo objectief mogelijke luisterproef.
De schrijver dezes is niet meer tevreden met hetgeen er in deze paragrafen stond. Ik heb echter nog niet de tijd gevonden om het betere verhaal te schrijven; daar moet je nog een poosje op wachten. Je kunt wel vast het verhaal lezen waarop ik mijn nieuwe teksten zal baseren.
Voor een eenvoudige test tussen twee items vind je hier een protocol.