Gebruikte materialen en gereedschappen
Het maken van de gaten en de kamertjes
Dit hoofdstuk gaat over de bouw van de kegels voor een faserein luidspreker systeem.
Het gaat hier om een functiemodel, dus een experimentele uitvoering om ervaring op te doen met de constructie en het resultaat. In deze fase besteed ik weinig aandacht aan de cosmetische uitvoering.
Eerst een foto van het
voorlopige eindproduct. Je ziet de dubbele kegel hier tussen de middentoner
(onder) en de tweeter (boven) De kegel is hier nog provisorisch
opgehangen met wasknijpers. Dit was het allereerste luister experiment. Die
ophanging wordt later anders.
Ook de boxjes voor de luidsprekers zijn zonder enige aandacht voor cosmetiek in
elkaar geflanst.
De kegels bestaan uit twee helften die met een draadeindje aan elkaar geschroefd worden.
Stappen (per halve kegel) :
4 vierkante stukjes MDF 18 mm dik uitzagen. (maten: zie tekening)
In het grootste stuk in het midden een gat maken voor de slagmoer.
In het op 1 na grootste stuk een kamertje en een gat maken voor de slagmoer en het draadeind.
De stukken op elkaar lijmen.
De ruwe kegel uitfrezen of draaien.
De kegel op maat schuren.
Lakken.
Gebruikte materialen en gereedschappen
MDF 18 mm dikte
4 Slagmoeren M6
2x Draadeind M6 x 60 mm
Houtlijm (die witte uit zo'n geel potje)
Parketlak
Cirkel- of decoupeerzaagmachine
Houtboren 8 mm (spiraal) en ca. 22 mm (plat)
Lijmtangen
Draaibank met opspan hulpstuk
Bovenfrees
Bandschuurmachine
Doorsnede van twee
lijmstukken aan elkaar geschroefd.
Voor een grotere of kleinere kegel kun je de maten aanpassen.
Zorg dat het lijmstuk ruim groter is dan de kegel die je wilt hebben, om de
toleranties van het lijmen op te vangen.
Detail van de slagmoer en het kamertje.
Het maken van de gaten en de kamertjes
Maak eerst het kamertje 2 a 3 mm diep met de grote houtboor zoals hier, en boor daarna het gat door met een spiraalboor van 8 mm.
Hier staan de 4 kegelhelften in de lijmtangen.
Ik heb de lijm met ongeveer 20% water verdund en het met een kwast opgebracht. De lijmtangen worden stevig aangedraaid om een uiterst dunne lijmlaag zonder luchtholtes te krijgen.
Om het verschuiven tijdens het lijmen te voorkomen kun je in het midden van de vierkantjes eerst een gaatje van 3 mm boren (in het kleinste vierkantje alleen een ondiep potgat!) Bij het verlijmen kun je er dan een metalen pen (boortje) in steken om de boel op z'n plek te houden. Haal het boortje er uit als de stapel een keer goed aangedrukt geweest is en niet meer verschuift, in ieder geval ruim voordat de lijm uitgehard is!
Het frezen en schuren moet gebeuren terwijl het werkstuk ronddraait. Hiervoor had ik toevalligerwijze een motorisch aangedreven draaiplateau beschikbaar, ca. 1 omwenteling per seconde. Op 1 van de andere foto's zie je ook de aandrijf motor.
Als je zoiets niet hebt ben je aangewezen op een buurman of zo die een draaibank heeft. Hou zulke mensen te vriend!
Hier staat het
werkstuk klaar om gefreesd te worden. De bovenfrees is gemonteerd op een
rechtgeleiding, zo'n kogel-gelagerde lade-uittrek. Op 1 van de andere foto's is
die rechtgeleiding beter zichtbaar.
Het afdraaien op een (hout) draaibank met een beitel raad ik af. Er komen dan
aanzienlijk grotere krachten (draaimomenten) op het werkstuk. De bevestiging met
het M6 draadeind is daarvoor niet geschikt. Zo het draadeind al niet afbreekt
zal het zich vreselijk vastzetten. Als je met een draaibank en beitel aan de
gang wilt moet je een opspan-ding maken waarbij het werkstuk gecentreerd kan
worden en aangedreven wordt door 1 of andere meenemer-constructie.
Hier is de kegel gedeeltelijk uitgefreesd
En hier zie je een
gefreesd kegelpaar aan elkaar geschroefd. Het ding heeft nog een vrij ruwe
oppervlakte want er is nog niet geschuurd.
Nadat de ruwe vorm van de kegel is uitgefreesd of -gedraaid volgt het schuren om de juiste maat en een redelijk glad oppervlak te bereiken.
Hier zie je de
opstelling met de bandschuurmachine. Deze is op de rechtgeleiding bevestigd met
een paar lijmklemmen.
De hoek waaronder je de bandschuurmachine zet is erg kritisch. Je moet dat
zorgvuldig controleren met een haak voor een tophoek van 90 graden.
Het schuren gaat eerst met een grove schuurband (gauw klaar), maar de laatste millimeter moet met een zeer fijne schuurband gedaan worden om een mooi oppervlak te krijgen.
Op deze foto zijn de rechtgeleiding met de kogel-gelagerde lade-uittrek en de aandrijfmotor van het draai-ding goed zichtbaar.
Het
lakken
Een harde laklaag is beslist nodig om een goede
reflectie te krijgen. Onbehandeld MDF is op de kopse kant nogal zacht en zal de
hoge tonen niet goed reflecteren.
Ik heb een parketlak gebruikt op acryl basis.
Voor het lakken heb ik gebruik gemaakt van het draaiplateau van een oud platenspelertje. (Nee, niet mijn Thorens...) Ik gebruik dat ding ook wel eens voor verf spuit werk.
Breng de lak op met een niet te klein penseel. Begin bij de punt. Schraap met het penseel de overtollige lak naar beneden. Breng de lagen eerder te dun dan te dik op. Laat een ruime droogtijd tussen de lagen.
Na 2 of 3 lagen moet je de kegels minstens 24 uur laten drogen op kamertemperatuur en ze dan met een fijn schuurpapier glad maken. Dat moet uit de hand en wees erg voorzichtig met de punt, wat daar schuur je heel gemakkelijk teveel vanaf.
Daarna nog twee of
drie dunne laklagen aanbrengen met een flinke droogtijd daartussen.