Home
L
De letter L wordt in de elektro / elektronica-techniek gebruikt om een zelfinductie
of spoel aan te duiden.
Top
Laagfrequent
In de elektronica techniek noemen we het audio frequente gebied vaak het Laag
Frequente, in tegenstelling tot het hoogfrequente gebied van radio- zend- en
ontvangst frequenties.
Zie ook het overzicht van frequnties
van elektromagnetische verschijnselen.
Top
Lak
In High-End Hi-Fi land worden er lak-soorten (soort verf) aangeboden die je op
de geintegreerde circuits (die zwarte blokjes met veel pootjes) in je apparatuur
zou kunnen smeren. De bewering is dat het geluid er beter van zou worden.
Dit soort spul is pure oplichterij. Het lakken of op andere manier
"behandelen" van elektronische onderdelen heeft geen enkel effect op
de geluidskwaliteit. Wel vervalt de garantie op je apparatuur.
Hier en daar wordt ook gesproken over lak-soorten waarmee je de luidspreker
conus zou kunnen behandelen.
Van zulke smeersels is een aanzienlijke invloed op de geluidsweergave te
verwachten, vooral in het midden en hoog. De doorsnee HiFi-hobbyist beschikt
echter niet over de meetapparatuur om na te gaan wat het effect hiervan is.
Een verbetering is niet uitgesloten, maar een verslechtering is veel
waarschijnlijker, want anders had de luidspreker fabrikant zelf al zoiets
toegepast.
Experimenteer hier alleen maar mee als je (voldoende geld hebt om) een
onbehandelde set luidsprekers achter de hand te kunnen houden voor als het
mislukt.
Zie ook Modificeren.
Top
Lead, Lead-free
Lead is het engelse woord voor lood, een bestanddeel van het gebruikelijke
soldeer.
Ten gevolge van milieu wetgeving moet er vanaf 2007 loodvij gesoldeerd worden in
de elektronica.
Zie ook: soldeer.
Top
Legering
Klemtoon: legering. Mengsel van verschillende metalen, teneinde bepaalde
mechanische, magnetische, elektrische of corrosie-bestendigheids- eigenschappen
te verkrijgen.
Vrijwel alle praktisch toegepaste metalen zijn legeringen.
Top
Leslie , Leslie-box
Misschien is het wel Lesly of Lesley. Het gaat om een luisprekerkast waarin de
luidspreker recht omhoog straalt en een gebogen hoorn het geluid opzij stuurt.
Die hoorn kan om een vertikale as draaien, waardoor het geluid a.h.w.
rondgestrooid wordt. De draaisnelheid is regelbaar van 0 to ca. 5 omwentelingen
per seconde.
de Leslie box werd en wordt vaak gebruikt als weergever bij een Hammond orgel.
De langzame draaisnelheid geeft een associatie met de akoestiek van bijv. een
grote kerk. De hogere snelheden geven een soort vibrato.
Top
Limiter
Lett: begrenzer. Een elektronisch apparaat of circuit dat er voor zorgt dat een
bepaald signaal nivo niet wordt overschreden.
Limiters kunnen het volume geleidelijk-aan of plotseling verminderen. Het eerste
kun je goed horen op de radiozender Classic-FM, waar alles even hard klinkt,
zonder plotselinge overgangen.
Plotselinge overgangen hoor je zo af en toe wel eens op andere FM-stations, of
op TV, als er bij een life-uitzending iets mis dreigt te gaan.
Zie ook "compressor" en "expander".
Top
Line
Engelse term. Als het gaat om een lichtnet aansluiting dan wordt de spanning
voerende draad bedoeld. In het Ned. de fase-draad. In huisinstallaties de bruine
draad. (heel vroeger groen)
De tegenhanger is dan de "Neutral" of Ned: de nul, de blauwe draad,
vroeger de rode.
In Nederland maken we voor apparaten die op het lichtnet aangesloten kunnen
worden geen onderscheid tussen fase en nul. De stekker past altijd op twee
manieren en er is geen voorschrift dat zegt of het linker, dan wel het rechter
gat van het stopcontact nul of fase moet zijn.
In Amerika schijnt dat anders te zijn, maar ik heb geen gegevens over hoe men
daar echt mee om gaat.
In Nederland komt in oudere wijken en binnensteden nog regelmatig de situatie
voor dat zowel de bruine als de blauwe draad ca. 130 Volt t.o.v. aarde voeren.
Je kunt dat in je stoppenkast zien als er steeds twee stoppen recht onder elkaar
zitten.
Als het gaat om een signaalverbinding dan mag je een nominaal signaal van 0.1
tot 1 Volt verwachten.
Een line-uitgang heeft meestal een zodanig lage uitgangs impedantie dat er
zonder problemen een kabel van vele meters lengte op aangesloten kan worden.
Een line-ingang heeft meestal een ingangs impedantie van 50 kOhm of meer. Geen
probleem voor welke line-uitgang dan ook.
Top
Lineair
Rechtlijnig, werkend volgens een rechte lijn. Bij niet-lineariteit spreken we
meestal over vervorming. In het hoofdstuk "Hoe
klinkt elektronica" worden diverse vormen van vervorming besproken.
Top
Lineaire voeding
Een schakeling om een gestabiliseerde voedingsspanning te maken, waarbij een
regel-element continu aangestuurd wordt.
Dit in tegenstelling tot de "schakelende
voeding"
Top
Litze, Litze draad
Een koperdraad die gevlochten is uit een flink aantal afzonderlijk geisoleerde
draadjes. De methode van vlechten is zo dat alle draadjes om beurten aan de
oppervlakte van de bundel komen en dan weer in de diepte gaan.
Door deze aanpak wordt het skin-effect
enigermate onderdrukt. Dat is belangrijk voor zelfinducties (spoelen) die deel
uitmaken van een afgestemde kring, zoals in een radio ontvanger.
Als je een afgedankt transitor radio'tje openmaakt zul je ergens een zwarte
staaf zien (dat is de ferriet-antenne) met daarop 1 of meer spoeltjes gewikkeld.
Het draad op die spoeltjes is steevast litze.
Voor audio toepassingen heeft het gebruik van litze geen voordelen, omdat het
skin-effect geen rol speelt bij frequenties onder 20 KHz.
Er worden hier en daar spoelen met litze draad aangeboden voor wisselfilters in
luidsprekerkasten. Uiteraard een stuk duurder dan gewone spoelen.
Je spant hiermee het paard achter de wagen, want de spoelen in wisselfilters
zitten er om een hoge impedantie voor hogere frequenties te vormen. Het
skin-effect helpt daar juist bij.
Zie ook het artikel over wisselfilters
Top
Live
Een "live" opname van 1 of ander concert is ongetwijfeld opgenomen in
aanwezigheid van (evt. betalend) publiek.
Het betekent echter geenszins dat de akoestiek die je in zo'n opname gewaar
wordt ook de akoestiek van/in de betreffende zaal is.
Bij opnames van zuiver akoestische instrumenten (dus zonder luidsprekers) en
vocalisten zonder microfoon mag je zulks wel verwachten, maar het is niet
gegarandeerd.
Bij optredens waarbij er zaalversterking gebruikt wordt (en dat geldt voor zo
goed als alle pop- en jazz muziek) hoor je -zeker weten- niet de zaal akoestiek.
Bij zulke opnames wordt er steevast een aparte mix gemaakt van de reeds
aanwezige microfoons, en de geluiden uit de zaal -applaus, geloei- worden
expliciet ingedubt vanuit zaalmicrofoons.
Dit lemma is slechts bedoeld om je de illusie te ontnemen dat een
"live" opname per definitie een getrouwe weergave zou zijn van wat er
in de zaal te horen was. Het laat wel onverlet dat in "live" opnames
niet zelden grotere muzikale prestaties geleverd worden dan in studio opnames,
en dat je toch wat kunt proeven van de sfeer in de zaal..
Top
LNB
Low Noise Block converter
Het ding dat in het brandpunt van een schotel voor sateliet ontvangst staat. Dit
apparaatje is de feitelijke ontvanger van het satelietsignaal op ca. 12 GHz. Het
ding converteert de sateliet frequenties naar ongeveer 1.2 GHz en levert een
versterking van zo'n 50 dB.
Top
Local feedback / lokale
tegenkoppeling
Een mechanisme als tegenkoppeling in het algemeen, maar dan werkzaam in een
klein gedeelte van een versterker.
Een typisch voorbeeld is de z.g. gedegenereerde versterkertrap, waarbij de
versterking vooral bepaald / beperkt wordt door een niet- ontkoppelde emittor-
of source weerstand (bij solid state versterkers) of een niet ontkoppelde
kathode weerstand bij buizen versterkers.