Introduction in English

Begrippen E

Home

E, de letter E
Wordt in de elektro(nica)techniek gebruikt voor de elektrische spanning, naast de letter U.
Bij een (lichtnet) aansluiting betekent het veelal "Earth" of Ned: aarde. De aansluiting voor de veiligheids aarde.
Top

E-reeks, E6, E12, E24 etc.
Standaard reeksen voor de waarden van o.m. weerstanden en condensatoren.
Deze reeksen komen voort uit de tolerantie waarmee die componenten gemaakt worden. Het heeft weinig zin om weerstanden met +/- 10% te maken in een reeks nominale waardes die in stapjes van 1% gaat. De tolerantie gebieden zullen elkaar ruim overlappen.
Zo zijn de volgende reeksen gestandaardiseerd: (het zijn meetkundige reeksen met een ongeveer constante verhouding. Het getal achter de E geeft aan in hoeveel stapjes een decade (factor 10) verdeeld is.
E6: 1, 1.5, 2.2, 3.3, 4.7, 6.8
E12: 1, 1.2, 1.5, 1.8, 2.2, 2.7, 3.3, 3.9, 4.7, 5.6, 6.8, 8.2
E24: 1, 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 1.6, 1.8, 2.0, 2.2, 2.4, 2.7, 3.0, 3.3, 3.6, 3.9, 4.3, 4.7, 5.1, 5.6, 6.2, 6.8, 7.5, 8.2, 9.1. 
Soms hanteert men voor E24 een subset van de E48 reeks:  1, 1.1, 1.21, 1.33, 1.47, 1.62, 1.78, 1.96, 2.15, 2.37, 2.61, 2.87, 3.16, 3.48, 3.83, 4.22, 4.64, 5.11, 5.62, 6.19, 6.81, 7.50, 8.25, 9.09.
Er is ook nog een E48, een E96 en een E192 reeks, maar die kom je audio techniek niet gauw tegen.
Condensatoren zitten vaak in een grove reeks, omdat die niet gemakkelijk met een zeer kleine tolerantie gemaakt kunnen worden.
Weerstanden kunnen bijv. veel precieser gemaakt worden.
Top

Echo
In een wat grotere ruimte kan er door reflectie een geprononceerd vertraagd geluid ontstaan. We noemen dit echo.
Indien het (multipel) gereflecteerde geluid gelijkmatig uitsterft noemen we het galm of nagalm.
Top

Eddy-current
Ook: Wervelstromen. Genoemd naar ene meneer Eddy die het verschijnsel (denk ik) ontdekt en/of beschreven heeft. 
Als een wisselend magneetveld een geleidende plaat ontmoet zullen er in die plaat wervelstromen gaan lopen die het magneetveld ten dele neutraliseren. Dit effect helpt bij het afschermen van magnetische wisselvelden, ook als het afschermmateriaal niet magnetiseerbaar is zoals aluminium of koper. Anderszijds zijn wervelstromen een beruchte bron van verliezen in transformatoren, elektromotoren en generatoren. Ook beperkt het onder omstandigheden de afscherming van een "Kooi van Faraday"
De werking van Inductie-kookplaten berust op wervelstromen die in de bodem van de pan opgewekt worden en daar warmte veroorzaken.
In sommige luidspreker chassis' wordt het principe doelbewust gebruikt om een betere demping te krijgen van de eigen resonanties. De wervelstromen ontstaan nl. net zo goed wanneer een metalen plaat (of ring) beweegt in een magneetveld.
Kijk ook bij het begrip Permabiliteit
Top

Effectieve waarde
De amplitude van een zuiver sinusvormige wisselstroom of spanning kan op verschillende manieren aangegeven worden:
- De piekwaarde: De waarde op de top van de sinus.
- De gemiddelde waarde : Dit is het gemiddelde van de stroom/spanning als alle negatieve delen van de golf positief zouden zijn. Het is 0.64 maal de piekwaarde.
- De effectieve waarde: Dit is de waarde van een gelijkstroom of spanning die in een zuivere weerstand dezelfde warmte opwekt als de gegeven wisselstroom. Hierbij wordt er rekening mee gehouden dat de warmte ontwikkeling evenredig is met het kwadraat van de momentane spanning of stroom. De effectieve waarde is 0.707 maal de piekwaarde.
Bij afwijkende golfvormen zijn de verhoudingen tussen effectieve, gemiddelde en piek-waarde doorgaans anders.
Zie ook RMS en TRUE-RMS en hoofdstuk over basis-elektronica
Top

Eindversterker
Versterker die het vermogen levert aan de luidsprekers.
Veelal samengebouwd met een Voorversterker en/of een Regelversterker.
Top

Elco, elko
Elektrolytische condensator.
Condensator waarbij het dielectricum ontstaan is en in stand gehouden wordt door een elektrolyt.
Top

Elektreet
Een kunststof waarin een permanent elektrisch veld is aangebracht, vergelijkbaar met het magnetisch veld van een (permanente) magneet.
De meest bekende toepassing is die in de "elektreet microfoon" Dit is een type microfooon met een voor Hifi begrippen zeeer matige kwaliteit. Vaak toegepast in telefoontoestellen en video/foto camera's.
Zie ook elektrostrictie.
Top

Elektrolyt
Een vloeistof waarin elektronen vrij kunnen bewegen. Het gaat meestal om eenvoudige zuren of basen, waarbij het zuur of de base gesplitst is in positieve en negatieve ionen.
Een typisch voorbeeld is accuzuur.
We spreken ook van een elektrolyt als we een elektrolytische condensator bedoelen.
Top

Elektronen
Onderdelen van het atoom. Dragers van de elektrische stroom. Het elektron heeft een massa van 9.1*10^-28 gram en een negatieve elektrische lading van 1.6*10^-19 Coulomb.
Dat betekent dat er bij een stroom van 1 Ampere ca. 6.25 *10¹⁸ elektronen per seconde door de draad gaan. Dat is zes maal miljoen maal miljoen maal miljoen
Elektronen worden aangetrokken door positieve elektrische ladingen. Negatieve elektrische ladingen stoten elektronen af.
Elektronen spelen de hoofdrol in alle elektrische verschijnselen en in alle chemische verbindingen.
Top

Elektronenbuis
Element voor het versterken van elektronische signalen.
Werking: In een vacuum gezogen glazen buis bevindt zich een dunne metalen buis, de kathode, die d.m.v. een gloeidraad verhit wordt. Hierdoor zendt de kathode elektronen uit.
Rondom de kathode bevindt zich een metalen cylinder, de anode. Deze staat op een positieve elektrische spanning, en vangt daardoor de elektronen van de kathode op: er gaat een elektrische stroom lopen.
Tussen anode en kathode bevindt zich een rooster, een metalen elektrode met relatief grote openingen. Kleine spanningsverschillen op het rooster veroorzaken relatief grote veranderingen in de anodestroom.
Zie het rooster maar als de kraan in een hogedruk waterleiding, waarmee de waterstroom met weinig moeite geregeld kan worden.
Tot ca. 1950 waren elektronen buizen de enige motoren van de elektronica. Na die tijd zijn ze geleidelijk aan op bijna alle fronten vervangen door Halfgeleiders, omdat die veel goedkoper, betrouwbaarder, kleiner en zuiniger met energie zijn.
Voor de geluidskwaliteit maakt het niet uit of een versterker met elektronenbuizen of met halfgeleiders (transistoren) uitgerust is. Buizenversterkers zijn wel veel duurder.
Elektronen buizen komen met een verscheidenheid aan aantal roosters. De Triode heeft drie elementen, kathode, rooster en anode. De Tetrode heeft een extra rooster: het schermrooster, tussen het stuurrooster en de anode, dat meestal op een constante positieve spanning gezet wordt. De Penthode heeft tussen de anode en het schermrooster nog een z.g. remrooster.
De Hexode en de Heptode, met 4 en 5 roosters werden gebruikt als mengbuis (mixer) in super-heterodyne ontvangers. Van de Septode ken ik geen toepassing.
De Octode is wel de buis met de meeste roosters en werd gebruikt als zelf-oscillerende mengbuis (mixer) in super heterodyne ontvangers.
Top

Elektronica vs. Elektrotechniek. Wat is het verschil?
Ik hanteer het volgende onderscheid:
Elektrotechniek houdt zich bezig met energie overdracht en eenvoudige signalering (alarmbellen en zo)
Elektronica concentreert zich op de eigenschappen en toepassing van actieve of versterkende elementen zoals transistoren, geintegreerde circuits en elekronen buizen en op de kwaliteit van signalen die daardoor vloeien of behandeld worden.
Deze vakgebieden overlappen elkaar hier en daar, zodat het onderscheid soms niet zo scherp is. Voor werkers in het ene gebied is het vaak nuttig om ook wat van het andere gebied te weten.
Top

Electrosmog
Een wat tendentieuze voorstelling van de "mist" van elektromagnetische signalen die ons omringt. Als we die signalen inderdaad konden zien zou het er eerder uitzien als de overweldigende aanblik de lichtjes van een mega-stad met wolkenkrabbers en zo op een heldere nacht.
De meest voorkomende bronnen van deze vervuiling zijn PC's en mobile telefoons. Niet omdat ze zo sterk stralen, maar omdat ze ze met zovele zijn.
Er is maatschappelijke ongerustheid over de invloed op de gezondheid, maar in de meeste gevallen is de invloed volstrekt verwaarloosbaar. Een langdurig gesprek via een mobile telefoon levert een verwarming van een paar tiende graad op in de omgeving van het oor. Dat is minder dan de verwarming die ontstaat als je dat oor een poosje afdekt met je hand, of als je op 1 oor ligt.
Voor audio apparatuur zijn deze velden bijn altijd zo zwak, en van zodanig hoge frequenties dat er geen enkele invloed is. Zie de hoofdstukken over storing, en het elektromagnetische spectrum  
Top