De balans, (Eng: Balance) is de verhouding van het volume in het linker en rechter kanaal van een stereo installatie. Bij multikanaal weergave spreken ook over de voor-achter balans.

Met een balans-regelaar kun je het e.e.a. instellen. 
Als in een gewone stereo installatie de balans regelaar ver uit het midden moet om een acceptabel geluid te krijgen dan is het raadzaam om de apparatuur eens te (laten) nakijken. Controleer de luidsprekers (doen ze nog wel allemaal mee), de opstelling van de luidsprekers (zit je niet veel dichter bij de ene dan bij de andere), de bedrading, en de signaalbron. Probeer door links/rechts te verwisselen de oorzaak te localiseren.
Bij elektrostatische luidsprekers kan er iets mis zijn met de hoogspanning of -bij oudere luidsprekers- met de geleiding van de folie.  

Balun
Balance - Unbalance
Een transformatortje dat een symmetrische kabel of antenne aanpast op een asymmetrische kabel, of omgekeerd. 
Bijv. de klassieke TV- of FM- antenne (dakhark) is symmetrisch. Om toch met asymmetrische coax-kabel te kunnen werken is een balun nodig. Vaak zit die in de aansluitdoos van de antenne ingebouwd. 
In verband met microfoons spreken we meestal over een symmetreer-trafo.
Top

Band-Pass filter
Een elektrisch circuit dat slechts een bepaald frequentie gebied doorlaat. Lagere en hogere frequenties worden tegengehouden.
Zie ook : Low-Pass, High-Pass
Zie ook het artikel over wisselfilters
Top

Band-Stop filter
Een elektrisch circuit dat frequenties in een bepaald frequentie gebied tegenhoudt. Andere frequenties komen er in meerdere of mindere mate doorheen.
Zie ook : Low-Pass, High-Pass
Zie ook het artikel over wisselfilters
Top

Bandrecorder
Apparaat om geluid of andere signalen op te nemen op een magneetband. Het principe is gelijk aan dat van de bekende compact casette. Het verschil is dat de band op losse spoelen zit.
Zie de rubriek signaalbronnen
Top

Bangmakerij
Een publicatie waarin wordt gesuggereerd dat er een ernstig probleem is met een of ander onderdeel of een (soort) apparaat. Je moet beslist een ander (veel duurder) ding kopen om dit onheil af te wenden.
In veel gevallen blijkt bij een degelijke technische beschouwing dat er zo goed als niets aan de hand is.
Zie ook: over betrouwbaarheid van informate en een engels artikel over het detekteren van wetenschappelijk fraude
Top

Bar
Een verouderde eenheid voor de luchtdruk, of de druk van een gas of damp. 1 Bar is 1 kg / cm2, of ongeveer 10 N/cm2
Tegenwoordig wordt de Pascal gebruikt. Deze is gedefinieerd als 1 N/m2 .(Newton per vierkante meter) 
De normale luchtdruk is dan ca. 0.1 MegaPascal
Top

Bas-reflex, Basreflexkast
De Bas-reflex-kast is een veelgebruikt principe voor een luidsprekerbehuizing voor de laagste tonen.
Qua tijdgedrag is de Basreflex echter sub-optimaal. Zie het hoofdstuk over luidsprekerbehuizingen

Basis band
Relatief begrip. Het frequentie gebied van (bijna) DC tot aan een zekere frequentie.
In verband met audio is dat 20 Hz tot 20 a 100 KHz. Bij PAL video ca. 100 Hz .. 3.5 MHz
Men spreekt vaak over Basisband als tegenstelling tot signalen die op een sub-carrier gemoduleerd zijn. Zo zit bijv. in het FM-stereo signaal de mono-informatie (somsignaal) in de basisband, terwijl de stereo informatie (verschilsignaal) gemoduleerd is op een 38 KHz draaggolf. RDS informatie zit weer op andere subcarrier frequenties.
Top

Basis breedte regeling
Een elektronische schakeling c.q. voorziening op een versterker om de stereo basis breedte te kunnen regelen.
Door wat links aan het rechter kanaal toe te voegen en v.v. wordt de schijnbare breedte van het stereo beeld wat kleiner. Door zo'n zelfde toevoeging tegenfasig te doen wordt vaak een verbreding van het stereo beeld ervaren. Het effect is erg afhankelijk van de microfoon techniek en mixage waarmee de opname gemaakt is.
Als je vaak met een hoofdtelefoon luistert kan een verkleining van de basisbreedte wenselijk zijn, want veel opnames zijn zo gemixed dat ze op luisprekers goed klinken, maar op een hoofdtelefoon een nogal overdreven ruimtelijkheid hebben.
Top

Baxandal
Ene meneer Baxandal heeft in een ver verleden een elegant circuit bedacht voor een klankregeling met aparte knoppen voor hoog en voor laag.
Onafhankelijk van elkaar konden hoog en laag zowel versterkt als verzwakt worden, waarbij het middengebied ongeveer op sterkte bleef.
Dit circuit bleek prettige regelmogelijkheden te hebben. Met wat variaties op de precieze schakling wordt het nog steed zeer veel gebruikt.
Top

Beamer
Een beeld projector. Beamers zijn aanvankelijk ontwikkeld om presentaties te kunnen geven, direct uit de computer, ter vervanging van de "overhead projector" en de transparanten die daarbij horen.
Omdat de meeste beamers ook standaard TV-beelden kunnen weergeven en de aanschaf prijs inmiddels gedaald is tot onder die van een wat dure grootbeeld TV (Laat staan een plat scherm van flinke afmetingen) is het een aantrekkelijk ding geworden om een thuisbioscoop te realiseren.
Bedenk dat de licht opbrengst van een beamer doorgaans te gering is om in een helder verlichte woonkamer TV te kijken. Je zult meestal moeten verduisteren, maar in combinatie met een goede audio installatie heb je dan een prima thuisbioscoop.
Let op de mogelijkheden voor de aankomende High Definition TV  (HDTV)  Alle hedendaagse beamers kunnen een aanzienlijk hogere resolutie (=aantal pixels) weergeven dan een conventionele TV. Deze technieken zijn nu (ik schrijf dit dec 2006) in hoge mate in beweging, zowel technisch als qua prijsstelling.
Top

Bemonsteren
Nederlandse term voor sampling.
Top

Beter
Zie Duur
Top

Bias
Eng: vooringenomenheid, vooroordeel, sturen in een bepaalde richting.
In de elektronica techniek een voorinstelling, vaak de DC- instelling van een versterkertrap die alleen AC- signalen moet versterken.
In de opneem techniek met analoge magneetband (Tape deck, Casette recorder) een hoogfrequente stroom (100 KHz of zo) die bij opnemen door de opneemkop gestuurd wordt, samen met het op te nemen audio signaal. Het resultaat is dat de magnetiseerbare deeltjes van de band even "flink door elkaar geschud worden" zodat ze goed op de juiste plaats komen te liggen. In deze betekenis is de nederlandse vertaling "bijstroom".
Bij een te lage bias stroom krijg je een opname met veel intermodulatie vervorming (komt door de hysteresis van het band materiaal) en bij een te hoge bias stroom krijg je een te zwakke opname, vooral voor hoge tonen, want die worden direct na opnemen weer uitgewist. Je moet nl. weten dat het wissen van een band gebeurt door zo'n zelfde bijstroom wat heftiger toe te passen. Alle magneetdeeltjes op de band gaan dan weer in de rustpositie liggen.
Het begrip is ook bekend i.v.m. dubieuze wetenschappers die heel erg graag iets onwaarschijnlijks willen bewijzen, en daarbij de degelijke wetenschappelijke methodes uit het oog verliezen.
Top

Bi-Amping
Bi-Amping is het gebruik van afzonderlijke eindversterkers voor (de luidsprekers voor) lage en hoge tonen.
Het heeft alleen zin als je vóór de eindversterkers een actief wisselfilter gebruikt en er geen (*) wisselfilters in de luidspreker kasten zelf zitten. Uiteraard moeten de afzonderlijke luidsprekers/groepen afzonderlijke aansluitingen hebben.
Het voordeel is dat de luidsprekers goed gedempt zijn, waar de gebruikelijke filters met dikke spoelen en condensatoren de demping van de luidsprekers verzieken.
Als je zorgt dat de eindversterkers dicht bij de luidsprekerkasten staan of er in gebouwd zijn hoef je je ook over de lengte en dikte van je luidsprekerkabels niet veel zorgen te maken.

Een tussenweg is om de versterkers het volledige signaal te geven, en de filters in de luidsprekerkasten in tact te laten. Je bereikt hiermee dat de vervorming van het laag kanaal niet in het hoog-kanaal komt en omgekeerd. Het voordeel van de korte luidsprekerkabels en de betere demping van de luidsprekers is dan echter teniet gedaan. 
Over Tri-Amping kan hetzelfde gesteld worden, alleen gaat het dan over de frequentie gebieden laag, midden en hoog.

Het filter vóór de eindversterkers hoeft niet per sé een actief filter te zijn. (dus iets met versterkende elementen)  Een 1e- of  2e orde filter kan ook met een paar weerstandjes en condensatortjes gemaakt worden, zonder gedoe met OpAmps en voedingsspanningen. 
(*) Het is aan te bevelen om tenminste de tweeters te voorzien van een high-pass filter met een laag kantelpunt (ca. 1 KHz) . Dit om te voorkomen dat er per ongeluk even 60 Watt bromsignaal naar de tweeter gaat. Zonder dat filter moet je dan waarschijnlijk nieuwe tweeters gaan kopen.
Zie ook het artikel over wisselfilters
Top

Bi-phase encoding
Een techniek om seriele digitale signalen te versleutelen ten behoeve van het versturen of opslaan. De bi-phase coding geeft niet zozeer aan of het een 1 of een 0 is, maar of een databit verandert of niet. Bovendien keert de bi-phase codering ook nog van polariteit bij elk volgend data-bit.
Belangrijke voordelen t.o.v. veel andere coderingssystemen zijn:
- De bit-clock kan eenvoudig uit het digitale signaal teruggewonnen worden. Dat maakt het ontwerp van de ontvanger eenvoudiger.
- Het digitale signaal heeft een DC-component nul, en een (basis band) spectrum dat symmetrisch rond de baud-rate ligt, ongeacht de data inhoud. Dit maakt o.m. transformator koppeling mogelijk.
- De polariteit van het digitale signaal is niet van belang.
Er is natuurlijk ook een nadeel: De bit-snelheid van het gecodeerde signaal is twee maal zo hoog als de feitelijke data-bit snelheid.
Het S/Pdif en het AES-EBU signaal voor digitaal audio is op deze manier gecodeerd.
Top

Bi-polaire Condensator
Condensatoren met wat grotere waardes (vanaf een paar micro-farad) zijn meestal elektrolitisch, (elko) en dus gepolariseerd, d.w.z. dat de spanning altijd in dezelfde richting moet staan. De bipolaire elko bestaat in feite uit twee gewone elko's die tegengesteld in serie geschakeld zijn.
In luidspreker wisselfilters komen nogal eens grote condensatoren voor, maar het gaat daar om wisselspanning, en dan mag je geen elko's gebruiken.
Liever ook geen bipolaire elko's gebruiken. Elko's komen altijd met een grote tolerantie op de waarde (tot wel 50%), en met de serieschakeling wordt de Ohmse weerstand alleen maar hoger, en dat wil je ook niet. Zie het artikel over wisselfilters
Top

Bi-polaire Transistor
Halfgeleider waarbij de stroom in de hoofdstroomweg (emittor-collector) bepaald wordt door een veel kleinere stroom in de stuurstroom weg (basis-emittor)
De term bi-polair vindt z'n oorsprong in het feit dat er twee soorten ladingsdragers in het geding zijn, elektronen en gaten. Gaten zijn in dit verband plekken in het kristalrooster waar een elektron zou moeten zitten.
Tegenstelling: Veld-effect transistor.
Top

Bi-Wiring
Manier van aansluiten van luidsprekers.
De luidsprekerkasten moeten gescheiden aansluitingen hebben voor het lage tonen deel en het midden- en hoge tonen deel, maar ze moeten wel voor elk deel een geschikt wisselfilter hebben. Iedere aansluiting wordt met een aparte kabel aangesloten op dezelfde versterker.
De gedachte achter bi-wiring berust op een gevoelsmatige, maar foute interpretatie van de elektrotechniek, n.l. dat hoge en lage frequenties over dezelfde kabel "elkaar in de weg" zouden zitten en dat je ze dus via verschillende kabels moet laten lopen.
Bi-Wiring bevordert slechts het gebruik van luidspreker kabel. Er kan een gering effect zijn, maar alleen als je een slecht wisselfilter hebt en te hoog-ohmige kabels (te lang/te dun).
Over Tri-Wiring kan hetzelfde gesteld worden, alleen gaat het dan over de frequentie gebieden laag, midden en hoog.
Verwar Bi/Tri-Wiring niet met Bi/Tri-Amping. Dat laatste is weliswaar duurder, maar zeker niet zinloos.
Zie ook het artikel over wisselfilters
Top

Bidden

Vragen of de natuurwetten even opzij gezet kunnen worden ten behoeve van een enkele sterveling die ook nog toegeeft dat 'ie het niet waard is.

Top

Bijgeloof.

Het geloof van een ander.

Top

Binair
Lett: Tweetallig, uit twee componenten bestaand.
Een getalstelsel gebaseerd op uitsluitend de cijfers 0 en 1.
Top

Bit
In de digitale- of informatie techniek de kleinste hoeveelheid informatie. Aan of Uit, Ja of Nee, Hoog of Laag, True of False.
In de elektronika praktijk is het een elektrisch signaal dat een hoge (bijv. 5 volt) of lage (bijv. 0 volt) spanning voert.
Een enkel cijfer van een binair getal.
Top

Bit-clock
Bij serieel verstuurde digitale signalen moet de ontvanger weten wanneer het signaal geldig is. Deze "wanneer" informtie moet op 1 of andere wijze in het seriele signaal verwerkt worden, en daar ook weer gemakkelijk uit afgeleid kunnen worden.
Er bestaan zeer uiteenlopende methoden om dit te doen. In bijv. het S/Pdif of AES-EBU signaal wordt de bit-clock afgeleid als de helft van de bit-rate. Dit veroorzaakt dat het S/Pdif signaal een tweemaal grotere bandbreedte nodig heeft dan strikt nodig is, maar dat het regenereren van de bit-clock vrij eenvoudig is. Zie Bi-phase.
In transmissie systemen waarbij er zo efficient mogelijk gebruik gemaakt moet worden van de beschikbare bandbreedte (o.m. satelliet doorgifte, CD-spelers, telefoonmodems, Digitale radio en TV, opslag op harddisk etc..) worden veel slimmere technieken gebruikt. Dit vereist ook een slimmere en dus complexere ontvanger.
Top

Bifilair
Letterlijk: met twee draden.
In sommige gevallen willen we een weerstand maken met weerstandsdraad. Je kunt dan een bepaalde lengte draad opwikkelen om een of andere kern, maar daardoor zal er ook een bepaalde zelfinductie ontstaan die niet altijd gewenst is.
Door de spoel te wikkelen met een dubbele draad kunnen de magneetvelden van de heen- en teruggaande stroom elkaar grotendeels opheffen en heb je geen last van de zelfinductie.
Top

Black Box
In de elektronica techniek een element met 1 of meer in- en/of uitgangen, waarvan we slechts de in/uit specificaties kennen. Wat er fysiek inzit interesseert ons niet.
Zie ook: Vierpool.
In de media is in verband met vliegtuig ongevallen nog wel eens sprake van de "black box" met vluchtgegevens, de "flight data recorder" en de "cockpit voice recorder". Die dozen zijn echter niet zwart, maar fel oranje. (nou ja, in ieder geval vóór de brand).
Toch verraden de specificaties of metingen soms iets over wat er in een black box kan zitten. 

BlackBoxRaadsel:
Een aardig raadsel is de volgende opgave:

- We hebben een gelijkspanningsbron van 12 Volt, inwendige weerstand verwaarloosbaar.
- Via een weerstand van 6 Ohm zijn er een Voltmeter, een Ampere meter en een Wattmeter aangesloten. Deze instrumenten zijn van het klassieke draaispoel type en nagenoeg ideaal en ze zijn op de gebruikelijke wijze aangesloten.

- Indien het circuit open is geeft de Voltmeter 12 Volt aan, de Amperemeter 0 Ampere en de Wattmeter 0 Watt. De 6 Ohm weerstand blijft koud.

- Als het circuit kortgesloten wordt geeft de Voltmeter 0 Volt aan, de Amperemeter 2 A en de Wattmeter 0 Watt. De 6-Ohm weerstand wordt warm.

- Als het circuit aangesloten wordt op de BlackBox geeft de Voltmeter 6 Volt aan, de Amperemeter 1 Ampere en de Wattmeter wederom 0 Watt. De 6 Ohm weerstand wordt warm, maar minder dan bij de kortsluiting. 

- De vraag is: Wat zit er in de BlackBox? en wordt 'ie uiteindelijk warm?  

- Ik geef je een hint: Er loopt stroom door, er staat spanning over, maar er wordt geen vermogen opgenomen, en het gaat om een gelijkspanningsbron.

Als je denkt het te weten en te beredeneren mag je me een email sturen.

Top

Blind testen
In HiFi audio een test methode waarbij het panel van luisteraars/sters op geen enkel moment tijdens de test weet naar welke combinatie van apparatuur er geluisterd wordt. De bedoeling is om subjectiviteit en onbewuste beinvloeding uit te schakelen.
In de High-End Hifi wereld wordt deze methode slechts zelden toegepast, zodat er allerlei stellige beweringen over klankverschillen tussen apparaten en kabels de ronde doen, waar de techniek geen enkel verschil rechtvaardigt.
Zie Luisterproeven en dubbel blind.
Top

Blind vermogen
In de elektrotechniek dat deel van het vermogen waarbij stroom en spanning 90 graden in fase verschoven zijn. Er is spanning, er loopt stroom, maar er wordt geen vermogen overgedragen. De elektriciteitsmeter loopt ook niet.
Je kunt ook zeggen dat het een hoeveelheid energie is die heen-en-weer geslingerd wordt tussen de afnemer en de bron (het enegiebedrijf)
De klant betaalt niet voor het blind vermogen, maar het elektriciteits bedrijf moet wel zorgen voor voldoende kabeldoorsnede om het te transporteren. Daarom stellen energiebedrijven eisen aan de hoeveelheid blind vermogen die iemand mag "afnemen".
Zie ook Power Factor, -correction.
Top

Blokgolf of Rechthoekspanning
Een elektrische spanning die periodiek en plotseling verandert van de ene waarde in een andere waarde. De blokgolf wordt heel vaak gebruikt bij het doormeten van versterkers en soortgelijke audio apparatuur. Het resultaat wordt meestal met een oscilloscope bekeken . 
Een blokgolfmeting aan een versterker of zo geeft heel snel een inzicht in de amplitude en fase karakteristiek van zo'n apparaat. Gebrek aan hoge of lage frequenties, voorkeur voor bepaalde frequenties en instabiliteiten komen snel aan het licht. Fase fouten manifesteren zich vaak als uitslingeringen.

Een blokgolfmeting is doorgaans de snelste methode om een versterker door te meten op het amplitude-fase gedrag. Metingen van de intermodulatie vervorming moeten op een andere manier gedaan worden.

Top

BlueTooth

Een technologie voor het op matig korte afstand (enkele 10-tallen meters) overdragen van digitale informatie van allerlei aard. Computer-netwerk en  digitaal audio van hoge kwaliteit behoort tot de mogelijkheden. Momenteel (2005) sterk in opkomst.

Top

BNC

Een type coaxiale connector met bajonet vergrendeling dat overwegend gebruikt wordt in de elektronica meet-techniek. Vrijwel alle oscilloscopes, signaalgeneratoren e.d. zijn uitgerust met BNC connectoren.

BNC connectors zijn meestal geoptimaliseerd voor 50 Ohm karaktistieke impedantie van de kabel, maar er bestaan ook 75 Ohm BNC connectoren voor de professionele TV-wereld.

Top