Aankrimpen, aancrimpen
Zie crimp
Top

Aardlus
Als een samenstelling van apparaten op meer dan 1 plaats geaard is (veiligheids-aarde) dan kan er een brom-probleem optreden. Zie het hoofdstuk over storing.
Top

AB
Afstands bediening.
Je komt het begrip ook tegen in de context van een (luister) test, waarbij bijv. twee luidspreker systemen A en B vergeleken worden.
Top

A-Klasse, AB-klasse
Een ruststroom instelling van een eindversterker. Zie Klasse A, AB, B.
Top

Absoluut gehoor
Mensen met een absoluut gehoor kunnen zonder referentie toon (bijv. van een stemvork) horen of een muziek instrument op de juiste toonhoogte gestemd is, c.q. ze kunnen van een enkele toon zeggen welke toon dat is.
Het hebben van een absoluut gehoor zegt niets over muzikaliteit, maar mensen die niet zelf musiceren zullen meestal niet ontdekken dat ze het hebben.
Voor veel musici is het zelfs een handicap, omdat ze er last van hebben als een muziekstuk niet op de juiste toonhoogte uitgevoerd wordt of kan worden.
Top

Absolute waarde
In de wiskunde de grootte van een waarde (getal) zonder rekening te houden met het teken.
Het wordt aangeduid door het getal tussen |rechte strepen| te zetten.
Top

AC
Alternating Current. eng. term voor wisselstroom (of -spanning)
Tegengesteld: DC, voor direct current of gelijkstroom. Vooral de term DC is historisch gegroeid in de begintijd van de elektrische energie voorziening.
Top

Actief, Actieve elementen
Elementen in een elektrische/elektronische schakeling waarmee energie-versterking van een signaal mogelijk is.
Alternatief: Passieve elementen.
Typische voorbeelden zijn transistors, Operationele versterkers (OpAmps) en elektronen buizen.
Diodes worden ook vaak onder de actieve elementen gerangschikt, alhoewel er niet gemakkelijk energie versterking mee gerealiseerd kan worden.
Top

Actieve filters
Dit zijn schakelingen die onderscheid maken naar frequentie, en waarin actieve elementen zoals transistoren en opamps een rol spelen. Dit in tegenstelling tot passieve filters, waarin uitsluitend capaciteiten, zelfinducties en weerstanden voorkomen. Het gebruik van actieve wissel filters heeft alleen zin als je aan Bi- of Tri- Amping doet.
Met actieve filters kunnen filter-karakteristieken gerealiseerd worden die veel fraaier zijn dan die met passieve filters.
De wisselfilters in een luidsprekerkast zijn altijd passief. Zie ook het artikel over wisselfilters
Top

Actieve luidspreker
Bij luidsprekers is er een spraakverwarring m.b.t. actief en passief. Vaak worden luidsprekerkasten "Actief" genoemd als er ook een eindversterker in de luidsprekerkast zit. Je ziet dit vaak bij PC-luidspreker kastjes, waar de stereo eindversterker in het "actieve" kastje zit. Het andere kastje met alleen een luidsprekertje wordt dan "passief" genoemd.

Soms wordt echter gedoeld op een luidspreker (systeem) waarbij er op het bewegende deel van de (bas) luidspreker een sensor zit die de bewegingen meet en terug voert naar de versterker. De bedoeling is dat ongewenste bewegingen van de luidspreker tegengegaan worden. In dit verband is ook de term "Motional Feedback" of MFB van belang.
Er zijn erg weinig van zulke systemen in de markt, en zulke luidsprekers komen altijd met hun specifieke behuizing en versterker. Je hebt daar dus weinig keuze in.
Er zijn of waren systemen op de markt die het predikaat HiFi redelijk waar schijnen te maken, maar ik vermoed dat ze in vergelijking met een gelijkwaardig conventioneel systeem erg duur zijn. 

Een derde betekenis van actief v.s. passief kom je tegen bij een bepaald type (bas)luidspreker behuizing.
Er is 1 woofer op de normale manier aangedreven (de actieve), en een tweede daarnaast (de passieve) heeft een identieke conus en -ophanging, maar wordt niet aangedreven door een versterker. Het principe lijkt nogal op dat van de basreflexkast, met als verschil dat de passieve luidspreker fungeert als poort.
Van sommige populaire woofers is voor dit doel een "passieve" versie leverbaar. Zelfde conus en -ophanging, maar zonder magneet en zonder spreekspoel.
Top

A/D conversie, converter
Analoog naar digitaal omzetting, c.q. apparaat of elektronisch component dat dit doet.
Zie technisch artikel Analoog en Digitaal
Top

AES-EBU
AES is de Audo Engeneering Society, een Amerikaanse organisatie die o.m. standaards bepaalt voor audio apparatuur. Er is ook een Nederlande afdeling. Zie mijn link-pagina.
EBU is de European Broadcasting Union, de Europese tegenhanger van de AES, maar dan vooral voor de omroep en fabrikanten van opneem-, zend-, ontvang- en weergeef apparatuur.
AES-EBU is in hifi kringen bekend als de professionele variant van de SP/DIF of TOS-Link digitale audio verbinding. Deze gebruikt een symmetrische 110 Ohm kabel en XLR connectoren.
Top

Afgestemde kring
Een combinatie van een capaciteit en een zelfinductie vormt een afgestemde kring. D.w.z. dat zo'n samenstel op een bepaalde frequentie opslingering vertoont. Afgestemde kringen worden vooral bij radio-en TV-ontvangst gebruikt. In het audio-gebied proberen we ze te vermijden.
Soms kan een ongelukkig gekozen luidspreker wisselfilter circuit tot een afgestemde kring leiden.
Top

Afschermen, afscherming
Een elektrisch of elektronisch circuit omgeven met een elektrisch geleidend materiaal dat meestal verbonden is met de referentie (nul of GND) van het betreffende circuit. De bedoeling is het creeren van een kooi van Faraday, waardoor elektromagnetische signalen van buitenaf geen effect meer hebben op het interne circuit, en/of andersom.
De effectiviteit van de afscherming is afhankelijk van de (storende) frequenties, de geleiding van het afschermmateriaal en evt. openingen in het afschermmateriaal.
Afschermen van elektrische velden gaat meestal vrij goed met een dunne metalen afscherming.
Het afschermen van statische of laagfrequente magnetische velden, zoals die van permanente magneten (luidsprekers!) of lichtnet transformatoren vergt afscherm materiaal met bijzondere magnetische eigenschappen. (zoals mu-metaal)
Top

Afsluiten
Een kabel belasten met de Karakteristieke Impedantie van die kabel.
Top

Ag
De chemische afkorting voor Argentium, de latijnse naam van het metaal Zilver. Zie Solderen
Top

Akoestiek
1. De wetenschap van het opwekken, de voortplanting en de perceptie van het geluid. In het bijzonder de invloed die ruimtes (bijv. concertzalen) daarop hebben.
2. De kwaliteiten van een (concert) zaal of andere ruimte voor wat betreft het overbrengen van het geluid.
Top

Alfabetische volgorde
Een rangschikking die een perfecte ordening suggereert, maar er meestal in resulteert dat begrippen die niets met elkaar te maken hebben bij elkaar gegroepeerd zijn. Zo ook in deze begrippenlijst.
Top

Alias, anti-alias filter
Bij de Analoog naar Digitaal omzetting zullen frequenties groter dan de helft van de sample frequentie terecht komen in het gebied onder de helft van de sample frequentie.
De remedie is een anti-alias filter dat er voor moet zorgen dat zulke frequenties niet in het omzettings proces terecht komen. Achteraf is er niets meer aan te doen.
Zie technisch artikel Analoog en Digitaal
Top

All Pass filter
Een filter waar alle frequenties in gelijke mate doorheen komen, maar waarbij de fase of looptijden veranderd wordt/worden.
Zulke filters zijn met passieve analoge middelen (weerstanden, spoelen en condensatoren) erg lastig te maken. Er bestaat een elegante actieve schakeling voor een analoog all pass filter. In de digitale techniek zijn er meer mogelijkheden.
De toepassing in de audio techniek ken ik uitsluitend om bepaalde fase correcties te doen bij wisselfilters voor luidsprekers..
Top

AM
Amplitude modulatie.
Een techniek voor radio verbindingen waarbij de (audio) informatie verzonden wordt door de sterkte (amplitude) van de hoogfrequente draaggolf te varieren.
Deze techniek wordt gebruikt door publieke en commerciele omroepzenders in de lange, midden- en korte golf radio frequenties.
De geluidskwaliteit van deze zenders is zeer matig. De hoogst uitgezonden audio frequentie is ca. 4 KHz en er is vaak een aanzienlijke storing door andere (verafgelegen) zenders. Stereo is weliswaar niet onmogelijk maar wordt nooit ondersteund.
Zie ook: FM
De beeld-informatie van TV-zenders wordt ook AM uitgezonden, maar met een bandbreedte van zo'n 4 MHz.
Top

AM-detectie.
Het verschijnsel dat bijv. een audio versterker die in principe niet gevoelig is voor radio-frequente signalen, toch gestoord wordt door een (sterk) signaal van een (naburige) zender.
Wat er gebeurt is het volgende: Het zender signaal komt zo sterk binnen dat er in de diodes en transistoren van de versterker gelijkrichting optreedt, waardoor het normaal onhoorbare radio signaal hoorbaar wordt. Je hoort min of meer duidelijk wat de zender uitzendt, soms hoor je alleen fluittonen of gelispel.
FM zenders veroorzaken veel minder gemakkelijk zulke problemen, vandaar dat er voor de CB (27 MHz bakkies) gekozen is voor FM.
Problemen hiermee kunnen vaak opgelost worden door het op de juiste plaats aanbrengen van kleine zelfinducties of condensatoren. Het "beter" afschermen van signaalleidingen helpt meestal maar een beetje.
Zie ook: storing.
Top

Ampere
De eenheid van elektrische stroomsterkte. 1A is 1 Coulomb per seconde. Ook: 6.24E18 elektronen per seconde.
Top

Amplifier
Engels woord voor: Versterker
Voorversterker: Pre amplifier
Regelversterker : Control amplifier
Eind- of vermogensversterkers : Final, Power amplifier.
Top

Amplitude
Amplitude betekent uitslag, (van bijv. een slinger)
In de elektrotechniek bedoelen we de sterkte van een elektrisch (wisselspannings / stroom) signaal.
Top

Amplitude ruis
Bij bandrecorders en casettedecks wordt een continue toon altijd weergegeven met een bepaalde variatie in de signaalsterkte. Dit heet amplitude ruis. Het wordt veroorzaakt door onregelmatigheden in de magnetische eigenschappen van de band. Vooral oudere bandsoorten hebben er last van.
Top

Analoog
Signaal overdracht waarbij de over te dragen grootheid (bijv. geluidsdruk) voorgesteld wordt door een elektrische spanning van overeenkomstige grootte. Het signaal kan in principe elke waarde aannemen binnen een bepaald bereik, en al deze waardes hebben ook betekenis, m.u.v. de ruis die overal meer of minder aanwezig is.
Tegenstelling: digitaal.
Top

Angstrom
Een ouderwetse eenheid voor een zeer korte lengte. 1 Angstrom = 1E-10 meter, oftewel 0.1 nanometer, of een tienduizendste van een duizendste millimeter.
Top

Antenne versterker
Antenne versterkers worden voor twee doeleinden gebruikt:
1. Bij een lange antenne kabel kan het signaalverlies te groot worden, waardoor de ontvangst van bijv. FM-radio of TV te ruiserig wordt. In dat geval kan een antenne versterker dicht bij de antenne verbetering geven. (niet aan de ontvanger kant, want dan is het kwaad al geschied)
2. Als je het signaal van een antenne of de kabel-TV naar meerdere ontvangers in je huis wilt leiden (gebruik altijd splitters, nooit kabels zo maar aan elkaar knopen) kan het signaal te zwak worden. Plaats dan een antenne versterker tussen de antenne of kabel-aansluiting en de rest van je huis. Neem een versterker met zoveel mogelijk uitgangen.
Schakel nooit meerdere antenne versterkers achter elkaar. Er kan dan gemakkelijk kruismodulatie ontstaan, wat tot allerlei bijgeluiden (en spookbeelden, bij TV) leidt.
Als je internet of telefoon "via de kabel" hebt dan moeten zulke kastjes altijd aan de kabel-kant van de versterker zitten, dus aan de kant waar de kabel uit de straat komt. Inetrnet en telefoon werken niet via zo'n antenneversterker.
Als je verafgelegen of zwakke stations wilt ontvangen met een eigen antenne dan helpt een antenne versterker meestal niet, dan moet je een antenne met een grotere antenneversterking kiezen.
Top

Antenne versterking
Als je een eigen antenne hebt, dus geen kabel, dan heb je met dit begrip te maken. De antenne versterking is de mate waarin het signaal van die antenne sterker is dan dat van een simpele dipool antenne.
Bij de gebruikelijke FM- en TV antennes (dakharken) is de dipoolstaaf bijna altijd verbonden met een tweede dipoolstaaf, waardoor de karakteristieke impedantie van de antenne wat lager wordt. Je ziet een lang gerekte lus.
Meestal zie je ook langere staven "achter" de dipool, dat zijn Reflectoren en kortere staven "voor" de dipool, die heten Directoren. "Voor" is hier in de richting van de zender. Hoe meer elementen zo'n antenne bevat, hoe groter de versterking is, maar ook hoe sterker de richting-gevoeligheid. Vooral als je verafgelegen of zwakke stations wilt ontvangen is een grote antenne versterking nodig. Het gebruik van elektronische antenneversterkers helpt dan niet omdat die niet alleen het signaal versterken maar ook de ruis. Antenne versterking door reflectoren, directoren en het koppelen van meerdere antennes is practisch ruisvrij.
Het begrip antenne versterking is net zo goed van toepassing op zend-antennes. Het is zelfs wat gemakkelijker voor te stellen dat een antenne met een sterke richtwerking alle energie in die richting stuurt, en dat je er dus verder mee kunt komen.
Top

Anti alias (filter)
Zie Alias
Top

Anti-skating
Zie dwarskracht compensatie bij de platenspeler.
Top

Anode
Een van de elektrodes in een Diode of een Elektronenbuis. De tegenhanger is de Kathode.
Alleen als deze elektrode een positieve spanning heeft t.o.v. de andere elektrode kan er stroom gaan lopen.
Top

Anodiseren
Zie eloxeren. Een oppervlakte behandeling voor sommige metalen waarbij er een elektrische stroom aan te pas komt. Een variant op Galvaniseren.
Veelal wordt er een oxide huidje aangebracht. Anodiseren wordt veel toegepast op aluminium voorwerpen. Er kunnen ook verschillende kleuren gemaakt worden. 
Top

Armlift
Bij platenspelers de inrichting om de afspeelarm voorzichtig van de plaat te lichten, of erop te laten dalen.
Top

Au
De chemisch afkorting van Aurum, de latijnse naam van het metaal Goud.
Top

Aux
Bij een versterker een signaal-ingang voor algemeen gebruik. De ingangs gevoeligheid is meestal tussen 200 mV en 1 V, en de ingangs impedantie zo'n 100 KOhm.
Top

Audio - OpAmp
Zie OpAmp

Audio-groep
Een aparte lichtnet groep voor de audio apparatuur.
Het is in bijna alle gevallen volstrekt zinloos om zoiets te doen. Alleen als er op de "normale" groepen sterk storende apparatuur aangesloten is kan het misschien helpen, maar een veel betere optie is dan om die apparatuur te ontstoren.
Zie de hoofdstukken over Storing , over Lichtnetkabels. en Hoe klinkt elektronica.
Als je zoiets overweegt ga dan eerst na of er wel een stoor-probleem is.
Top

AV
Audio-visueel. Dit begrip refereert aan alles wat met beeld en geluid(s) (apparatuur) te maken heeft.
Top

AWG
Een Engelse / Amerikaanse aanduiding voor de draad doorsnede van elektrisch draad. Hoe groter het getal hoe dunner de draad.
AWG 20 = 0.5 mm2, AWG 18 = 0.75 mm2, AWG 15 = 1.5 mm2, AWG 13 = 2.5 mm2, AWG 11 = 4 mm2. (ten naaste bij)
Top

Home