Test je Oren:  Handleiding Systeem

Wat is wat.



De Verzwakker eenheid
V.l.n.r. de gele Led die aangeeft dat er communicatie met de PC is, De goene Led geeft aan dat er voedingsspanning aanwezig is, (de unit wordt gevoed uit de USB kabel)  Dan de USB aansluiting; er is een standaard USB kabel naar de PC nodig. De RJ45 connector is voor de verbinding met het knoppenkastje, dus niet aansluiten op een netwerk poort. Dan de signaal ingang. Verbind die met de lijn-uitgang van de geluidskaart van de PC met een standaard stereo kabeltje. En geheel rechts de aansluiting voor de hoofdtelefoon of de stereo versterker als je luidsprekers gebruikt.

 

Het knoppenkastje. 3 Led's en 3 knoppen. De betekenis van de knoppen en de Led's verschilt per toepassing.

Er is een PC nodig met software. De software bestaat uit een .EXE bestand, 1 of meer taalbestanden en een bestand met de standaard menselijke gehoordrempel. Het programma genereert zelf een Init.INI bestand, waarin de meeste instellingen opgeslagen worden voor de volgende keer.
Er is ook de Visual Basic 6 run-time omgeving nodig en software die Seriele (COM) poorten emuleert via USB.
Een goede hoofdtelefoon, een zeer stille ruimte en wat geduld completeert het geheel.
Installatie
De PC-software hoeft niet geinstalleerd te worden. Copieer het .EXE bestand naar een geschikte map, bijv. C:\Program Files\GehoorTest\ samen met de taalbestanden en het bestand met de standaard gehoordrempel. Het is wel nodig dat de Visual Basic 6 Run-time omgeving geinstalleerd is. Als die er niet is krijg je een foutmelding als deze:



In dat geval moet je de VB6 run-time omgeving installeren. Je kunt die hier gratis downloaden. Volg de installatie instrukties.

USB-COM port drivers.
Het TyE- systeem maakt gebruik van een virtuele COM-poort via USB. Dat wil zeggen dat het PC programma tegen een COM-poort (seriele poort) praat die feitelijk geimplementeerd is als een USB verbinding. De Verzwakker-Unit van het TyE-systeem vertaalt USB weer in serieel. Om e.e.a te laten werken moet op de PC een virtuele USB-COM-poort driver geinstalleerd zijn. Er zijn diverse zulke drivers op internet te vinden, maar deze is door de auteur getest en werkt goed. Download het .ZIP-bestand, uitpakken en draaien. Voor andere operating systemen moet je de FTDI website raadplegen.
Gebruik USBview om de USB configuratie te contoleren.

Geluidskaart
In principe is iedere geluidskaart of extern geluidskastje bruikbaar. Sluit de Verzwakker Unit aan op de lijn-uitgang, of op de hoofdtelefoon aansluiting. Gebruik geen uitgang die bedoeld is om direkt luidsprekers aan te sturen (dus met een substantieel uitgangs vermogen).
Zet alle toeters en bellen van de geluidsdriver uit. Dus geen (pseudo) multikanaal, bass-boost, echo- of galm effekten, etc. Alleen rechttoe-rechtaan stereo werking is geschikt. Zet het volume op maximum. Zet andere programma's en diensten die de geluidskaart (mogelijk) gebruiken uit.

Hoofdtelefoon
Voor de meeste experimenten is een kwalitatief goede hoofdtelefoon nodig. Sommige experimenten kunnen met een versterker en luidsprekers gedaan worden. Daarover later meer.
De ideale hoofdtelefoon voor gehoormetingen is een gesloten type dat de oorschelp geheel omvat. Gesloten om zoveel mogelijk omgevingsgeluid te onderdrukken en de oorschelp omvattend voor een betrouwbaar akoestisch contact. Helaas worden kwalitatief goede gesloten hoofdtelefoons voornamelijk voor de professionele geluids-meet markt gemaakt en zal er een bijpassend prijskaartje aan hangen. Ik heb dat niet nagegaan.
Alternatief is een goede open hoofdtelefoon in de sector HiFi of zo je wilt High-end-HiFi. Kijk eens bij Sennheiser of AKG wat er in de prijslijst staat. Reken op zo'n 70+ euro.
Oordopjes raad ik af. De mate van geluidsoverdracht is erg afhankelijk van hoe goed ze ingedaan worden.
Kijk bij de keuze of aanschaf van een hoofdtelefoon of er duidelijke documentatie bij is, zoals een grafiek van de geluidsopbrengst als functie van de frequentie of minimaal een getal dat aangeeft hoeveel geluidsdruk (dB) er geproduceerd wordt bij 1 Volt ingangsspanning. Zie de paragraaf over calibratie.

Starten
Vóór het opstarten van het programma moet de Verzwakker Unit aangesloten zijn op een USB poort en moet de computer 'm als een USB-Serial Port herkend hebben. Je kunt dat zien in Apparaatbeheer (Start, Instellingen, Configuratiescherm, Systeem, tab Hardware, Apparaatbeheer).
Je ziet daar ook welk COM nummer de unit gekregen heeft Doorgaans heb je daar geen controle over, en het kan veranderen als je een andere USB-poort gebruikt.
 


Klik op "TestYourEars.EXE" , of maak er een snelkoppeling naar op je buroblad en klik die aan.
Je krijgt het Systeem venster.



Kies een taalbestand. De nieuwe taal wordt onmiddelijk zichtbaar. Instellingen die niet in het initialisatie bestand opgeslagen worden gaan verloren. (maar dat zijn er maar erg weinig)
Kies de Comm poort. Je moet echt in het cijferveld klikken om het poortnummer te bevestigen. Als een poort niet bestaat krijg je een melding en kun je een andere kiezen. Het programma detekteert niet of de Verzwakker Unit op die poort aangesloten is. Als er een ander apparaat aangesloten is wordt dat (in dit stadium) ook goed gerekend (Je kunt dat wel zien in het volgende scherm)
Vink aan of uit of je in de toekomst het verzwakker paneel wilt blijven zien.  Meestal is dat niet nodig.
Geef aan of je voor de calibratie van de hoofdtelefoon een enkel vast getal wilt gebruiken of dat je een calibratiebestand hebt. (Zie het hoofdstuk over de Calibratie). Het gebruik van een calibratiebestand is nog niet ondersteund in software versie 1.0.
In alle gevallen is het nodig om het uitgangs nivo van de geluidskaart te ijken. Klik op de knop "Cal 1 Volt RMS"  De procedure neemt een paar seconden in beslag. Daarna zie je in het vakje "Cal eenheden" de piek getalswaarde die nodig is voor 1 Volt RMS output van de geluidskaart. Verwacht een getal tussen pakweg 10000 en 32000. Er komt een foutmelding als het niet goed gaat.

Kies het soort test dat je wilt gaan doen.
AttCtrl.gifJe ziet verder het Verzwakker Communicatie Paneel.



Als de zwarte velden wit worden en er een getal staat in het vakje "Peak Value" dan werkt de communicatie met de verzwakker eenheid. De velden zulle groen oplichten als je ee drukknop indrukt.
N.B. Bij normaal testen heb je dit venster niet nodig. Je kunt het sluiten.

Calibratie
Er zijn twee aspecten die calibratie behoeven, in ieder geval voor de gehoordrempeltest: Het uitgangsnivo van de geluidskaart en de gevoeligheid van de gebruikte hoofdtelefoon.
Voor het uitgangsnivo van de geluidskaart is er een automatische calibratie procedure. Daarbij geeft de geluidskaart gedurende 1 seconde een toon van 3000 Hz en een bepaalde amplitude. De piek-piek waarde wordt gemeten met de A/D converter in de microprocessor van de Verzwakker Unit. Uit dat gegeven wordt berekend hoeveel amplitude er nodig is om een signaal van 1 Volt effectief (RMS) te krijgen.
De calibratie van de hoofdtelefoon kan op 2 manieren. Een enkel getal dat aangeeft hoeveel dB de HT produceert bij 1 Volt signaal. Dit gegeven is bij de betere hoofdtelefoons in de documentatie te vinden. Het ligt vaak in de buurt van 90 dB. Deze manier van calibreren heeft als nadeel dat de frequentieafhankelijkheid van de HT niet meegenomen wordt. Je moet vertrouwen op de "vlakheid" van de frequentie-karakteristiek van de HT.

Soms is de calibratie gegeven als zoveel dB's per milliWATT. In dat geval moet je dat omrekenen naar hoeveel dat is voor 1 milliVOLT.
Gegeven de impedantie R van de hoofdtelefoon in Ohm komt 1 milliWatt overeen met U = wortel (0.001 * R) in Volt. Vervolgens moet je het verschil in dB's berekenen.
Voorbeeld: Je 600 Ohm hoofdtelefoon geeft 90 dB voor 1 milliWatt. Voor 1 milliWatt is U = wortel (0.001 * R) = 0.77 Volt. Dat is 20 * log10(0.77) = -2.2 dB vergeleken met de 1 Volt waarbij het programma de calibratiewaarde verwacht. Trek dus 2.2 dB af van de waarde in de specificaties van je hoofdtelefoon en geef dat op in het programma.  

Beter is het als je beschikt over een calibratiegrafiek die het geluidsnivo als functie van de frequentie aangeeft bij constant elektrisch signaal. Zulke grafieken zijn doorgaans alleen beschikbaar voor hoofdtelefoons die bedoeld zijn voor serieus meetwerk en waar waarschijnlijk een bijpassend prijskaartje aan hangt.

Syntax van het calibratiebestand
Het calibratiebestand voor de hoofdtelefoon heeft de volgende syntax:
Waarom een los kastje?
De verbinding tussen de PC en de Verzwakker Unit gaat via USB. De maximale lengte van een USB kabel is 5 meter. Dat is wellicht te kort om met de verzwakker unit in een heel stille ruimte te gaan zitten terwijl de PC ergens anders staat. Met een los kastje voor de drukknoppen en de Led's kun je 10-tallen meters kabel gebruiken. Ook de kabel van de hoofdtelefoon kan zonder problemen flink verlengd worden.
Als je gebruik maakt van een laptop (die al veel minder geluid maakt dan een PC)  kun je wellicht dichterbij de stille ruimte komen en is 5 meter misschien voldoende. Je kunt dan de drukknoppen en de Led's in hetzelfde kastje monteren als de Verzwakker Unit.

Foutmeldingen