EMC
<laatst
bijgewerkt: 2025-12-21>
In het kort:
EMC staat voor Elektro-Magnetische Compatibiliteit, oftewel de mate
waarin elektrische apparaten elkaar niet storen (compatibel = met
elkaar overweg kunnen).
In het High-End-audio wereldje worden er allerlei apparaten en
componenten aangeboden die iets met EMC van doen (zouden) hebben.
Het meeste daarvan is onzin en draagt niet bij aan de
geluidskwaliteit.
Verwante onderwerpen:
Jitter, Storing, Netfilters,
Elektrosmog, aardlus
Gelispel
en gepruttel in de FM ontvangst (met eigen antenne) duidt op
kruismodulatie door
een sterke zender op een (totaal) andere frequentie, of zulke
goede
ontvangst
condities dat je een verafgelegen zender op dezelfde frequentie
oppakt.
Het
verdraaien van de antenne kan helpen, tenzij het een rondom
gevoelige
antenne
is (enkele vertikale dipool, sinds de jaren ´90 zijn de FM zenders
vertikal gepolariseerd) Controleer ook alle kabels en
connectoren:
zijn
de binnen
aders en de mantels goed aangesloten? Heeft de kat of cavia de
kabel
niet half
doorgebeten?
Haal een eventuele antenne versterker er eens tussenuit.
Kruismodulatie komt nog al eens voor in combinatie met zulke
breedband
versterkers.
Een
CD-speler in een plastic kastje (ghetto blaster) en ander
digitaal
speelgoed is
vaak slecht afgeschermd en produceert gemakkelijk storing in de
FM-band. Houd
die uit de buurt van je FM tuner en de antenne kabels daarvan.
Als
een zender in de buurt inspreekt in je (analoge) audio
versterker kan
het helpen
om alle signaal kabels, ook die van de luidsprekers te
voorzien
van
ferrietkralen. Er zijn deelbare kralen in de handel voor kabels
waar je
de
connector niet af wilt halen.
Een andere aanpak is om alle "hete"
signaal ingangen in de versterker, direct waar ze kast in komen
te
voorzien van
een serie weerstandje van een paar kOhm.
Let er dan ook op dat de massa
(mantel) van alle signaal aansluitingen direct aan de achterwand
met
elkaar en
met de metalen kast doorverbonden zijn. Als ze elk hun
individuele
kabeltje naar
het inwendige van de versterker hebben vormen die kabellussen
daar een
prachtige
inkoppelmogelijkheid, en blijft er niets over van afschermende
werking
van de
kast.
We
zien de versterker en andere apparatuur nog wel eens midden
tussen de
luidsprekers staan. Daar is niks mis mee, je hebt dan de kortste
luidsprekerkabels, maar realiseer je dat die kabels zo een
prachtige
dipoolantenne vormen op zo'n 30 MHz. En denk dan nog eens
aan
het
(opgevoerde) 27 Mc bakkie van de buurman!
Vlak bij de versterker
ferriet kralen om de luidspreker kabels rijgen.
Een
netfilter heeft alleen effect als het op de grens tussen het
inwendige
en het
uitwendige van de metalen elektronica kast gemonteerd is. Het
snoer
naar buiten
mag het inwendige niet "zien".
Deze filters werken pas vanaf
1 Mhz voor de grotere modellen, en vanaf 6 of 10 Mhz voor
de
kleintjes.
Het soort stoorsignalen dat via het lichtnet propageert, zoals
het
aanslaan van
de koelkast, is grotendeels "in de band" en dus veel
laagfrequenter en
wordt
capacitief ingekoppeld op de -gevoelige- signaaalleidingen. Een
netfilter helpt
dan niet.
Als er een
EMC probleem is met frequenties waar zo'n filter wel werkzaam is
moet
je óók
alle signaalleidingen, en die naar de luidsprekers onder handen
nemen
Er worden wel signaalkabels (interlinks) aangeboden die richting
gevoelig zouden zijn. Er staat een pijltje op voor de signaalrichting.
Ik heb eens zo'n kabel bekeken en zag dat de afscherming aan één kant
niet aangesloten was, er liep in plaats daarvan een aarddraad mee. Dat
is bijna de beste manier om een EMC probleem in huis te halen.
Afschermingen moeten altijd aaan beide kanten aangesloten worden, anders
werkt het maar half.
Kijk
ook eens bij wat ik vertel over de Kooi
van Faraday Er zijn daar een paar aardige experimentjes te
doen.